قرارداد سئو باید شامل چه مواردی باشد؟ چک‌لیست قبل از امضا
قرارداد سئو نباید فقط یک مبلغ ماهانه و عبارت مبهم «بهینه‌سازی سایت» باشد. سئو مجموعه‌ای از تحلیل، تغییرات فنی، تولید یا اصلاح محتوا، لینک‌سازی، اندازه‌گیری و همکاری با تیم کسب‌وکار است. اگر مسئولیت‌ها و تحویل‌دادنی‌ها روشن نباشند، پس از چند ماه کارفرما نمی‌داند چه چیزی دریافت کرده و مجری نیز نمی‌تواند مرز کار را مدیریت کند.
قرارداد خوب نتیجه مشخصی مانند رتبه یک را تضمین نمی‌کند؛ بلکه فرایند، خروجی، مسئولیت و روش سنجش را شفاف می‌کند. نتیجه جستجو در کنترل کامل هیچ شرکت یا متخصصی نیست، اما انجام تحلیل، تحویل گزارش، اصلاح صفحات مشخص و رعایت روش‌های توافق‌شده قابل تعهد هستند.
اگر در مرحله مقایسه پیشنهادها هستید، ابتدا صفحه قیمت و تعرفه سئو را ببینید تا تفاوت مدل‌های قیمت‌گذاری و عوامل اثرگذار بر هزینه روشن شود. سپس هر پیشنهاد را با بندهای این راهنما تطبیق دهید.
۱. مشخصات طرفین و صاحبان دسترسی
نام حقوقی یا حقیقی، شناسه‌های لازم، نشانی، اطلاعات تماس و نماینده مجاز هر طرف باید ثبت شود. برای همکاری تیمی، مشخص کنید چه کسی از طرف کارفرما تغییرات، محتوا و هزینه‌های جانبی را تأیید می‌کند. نبود یک تصمیم‌گیرنده مشخص معمولاً باعث توقف طولانی اجرای کار می‌شود.
فهرست حساب‌ها و مالک اصلی آن‌ها نیز مهم است:
- دامنه و DNS
- هاست یا سرور
- CMS و حساب مدیر
- Google Search Console
- Google Analytics و Tag Manager
- ابزارهای رتبه‌سنجی یا داشبورد گزارش
- حساب‌های انتشار رپورتاژ یا رسانه، در صورت وجود
بهترین حالت این است که دارایی‌های اصلی به نام کارفرما ساخته شوند و مجری دسترسی لازم را دریافت کند. قرارداد باید بگوید دسترسی‌ها در پایان همکاری چگونه تحویل یا لغو می‌شوند.
۲. تعریف دقیق دامنه پروژه
عبارت «سئوی سایت» بیش از حد گسترده است. باید دامنه، زیردامنه، زبان، کشور هدف، نوع سایت و بخش‌های درگیر مشخص شوند. برای مثال ممکن است قرارداد فقط فروشگاه اصلی را پوشش دهد و مجله یا زیر دامنه نمایندگان خارج از محدوده باشد.
همچنین باید معلوم شود پروژه شامل کدام حوزه‌هاست:
- سئو تکنیکال
- تحقیق کلمه و معماری اطلاعات
- سئوی داخلی صفحات
- تولید، ویرایش یا بارگذاری محتوا
- لینک‌سازی داخلی
- روابط عمومی دیجیتال و لینک‌سازی خارجی
- سئو محلی
- بهینه‌سازی نرخ تبدیل
- گزارش و جلسه مشاوره
اگر بخشی خارج از قرارداد است، همان را نیز صریح بنویسید. برای نمونه، طراحی دوباره سایت، توسعه افزونه اختصاصی، ترجمه، عکاسی یا خرید رسانه ممکن است هزینه و قرارداد جداگانه بخواهد.
۳. وضعیت اولیه و خط مبنا
پیش از شروع، یک پیوست کوتاه از وضعیت موجود تهیه کنید. بدون خط مبنا، ارزیابی پیشرفت دشوار می‌شود. این پیوست می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
- تعداد صفحات معتبر و ایندکس‌شده
- کلیک و impression ارگانیک سه تا شش ماه اخیر
- مهم‌ترین صفحات ورودی
- تبدیل‌های ارگانیک قابل اندازه‌گیری
- خطاهای فنی حیاتی
- رتبه تقریبی خوشه‌های هدف
- تغییرات یا مهاجرت‌های اخیر
- اقدامات دستی یا مشکلات امنیتی شناخته‌شده
داده باید از ابزارهای قابل دسترس دو طرف گرفته شود، نه صرفاً اسکرین‌شات ابزار ناشناس. اگر سایت تازه است و داده ندارد، این موضوع ثبت شود تا انتظارات براساس نقطه شروع واقعی تنظیم شوند.
۴. هدف تجاری و KPIها
رتبه فقط یک شاخص میانی است. قرارداد باید مشخص کند سئو قرار است به چه هدفی کمک کند: فروش، دریافت سرنخ، تماس، رزرو، ثبت‌نام یا کاهش وابستگی به تبلیغات.
KPIها را در دو سطح تعریف کنید:
شاخص‌های پیشرو: سلامت خزش، ایندکس صفحات هدف، تعداد queryهای غیر برند، impressions، صفحات دارای جایگاه ۸ تا ۳۰ و رفع خطاهای اولویت‌دار.
شاخص‌های کسب‌وکاری: کلیک ارگانیک واجد شرایط، فرم، تماس، خرید، درآمد و نرخ تبدیل صفحات فرود.
عدد هدف باید با سابقه سایت و بازار هماهنگ باشد. اگر داده کافی ندارید، می‌توان ماه اول را دوره تعیین baseline در نظر گرفت و اهداف عددی ماه‌های بعد را پس از آن نهایی کرد.
۵. تحقیق کلمات کلیدی و مالکیت نقشه کلمه
برخی قراردادها تعداد محدودی «کلمه تضمینی» می‌فروشند. این مدل می‌تواند تیم را به چند عبارت جدا از مسیر خرید محدود کند. بهتر است قرارداد تحویل یک نقشه کلمه یا keyword map را مشخص کند که در آن intent، صفحه هدف، اولویت و وضعیت هر خوشه معلوم باشد.
باید روشن شود:
- تحقیق اولیه چه زمانی تحویل می‌شود؟
- آیا queryهای Search Console در بازبینی ماهانه استفاده می‌شوند؟
- تغییر صفحه هدف چگونه تصویب می‌شود؟
- مالک فایل تحقیق و داده‌ها چه کسی است؟
- آیا واژه‌های برند، اطلاعاتی و تجاری جدا گزارش می‌شوند؟
نقشه کلمه یک سند زنده است، اما تغییر مداوم آن بدون منطق نیز باعث پراکندگی می‌شود.
۶. تحویل‌دادنی‌های فنی
«رفع سئو تکنیکال» را به کارهای قابل تحویل تبدیل کنید. بسته به سایت، نمونه‌ها عبارت‌اند از:
- گزارش audit همراه اولویت و شواهد
- اصلاح یا دستورالعمل اصلاح robots.txt و sitemap
- نقشه ریدایرکت
- مدیریت canonical
- رفع لینک‌های شکسته و زنجیره ریدایرکت
- پیشنهاد معماری URL
- داده ساختاریافته مناسب
- بررسی رندر و دسترسی محتوای جاوااسکریپتی
- توصیه‌های Core Web Vitals
- کنترل صفحات فیلتر، جستجو و پارامترها
مهم‌تر از فهرست، تعیین مسئول اجراست. آیا مجری سئو مستقیماً کد و CMS را تغییر می‌دهد، یا ticket فنی برای تیم توسعه می‌نویسد؟ زمان پاسخ تیم توسعه کارفرما نیز باید در برنامه لحاظ شود.
۷. تولید محتوا؛ تعداد به‌تنهایی کافی نیست
اگر قرارداد شامل محتواست، فقط تعداد مقاله و تعداد کلمه را ننویسید. این موارد را تعیین کنید:
- موضوع و intent چگونه انتخاب می‌شود؟
- چه کسی brief را می‌نویسد؟
- نویسنده چه تخصصی دارد؟
- چه کسی صحت تخصصی و نگارشی را تأیید می‌کند؟
- چند مرحله اصلاح در قیمت است؟
- تصویر و نمودار اختصاصی شامل می‌شود؟
- مسئول بارگذاری، فرمت‌بندی و لینک‌سازی داخلی کیست؟
- مالکیت متن و تصویر پس از پرداخت با چه کسی است؟
- استفاده از هوش مصنوعی چه سیاستی دارد؟
هدف تولید صفحه مفید است، نه پر کردن تقویم. مقاله هزارکلمه‌ای تکراری می‌تواند از یک راهنمای ۷۰۰کلمه‌ای مبتنی بر تجربه ضعیف‌تر باشد. معیار پذیرش محتوا باید پوشش intent، دقت، اصالت و امکان استفاده واقعی باشد.
۸. لینک‌سازی خارجی و هزینه رسانه
این بخش یکی از پرریسک‌ترین نقاط قرارداد است. مجری باید روش کلی لینک‌سازی را توضیح دهد و بین حق‌الزحمه مدیریت و هزینه انتشار رسانه تفکیک ایجاد کند.
سؤال‌های ضروری:
- لینک‌ها از چه نوع سایت‌هایی دریافت می‌شوند؟
- آیا کارفرما پیش از خرید رسانه را تأیید می‌کند؟
- هزینه رسانه جداست یا داخل مبلغ قرارداد؟
- مالک حساب و فاکتور خرید کیست؟
- صفحه مقصد و anchor چگونه انتخاب می‌شوند؟
- آیا لینک اجاره‌ای است و احتمال حذف دارد؟
- در صورت حذف زودهنگام چه اتفاقی می‌افتد؟
عبارت‌هایی مانند «۱۰۰ بک‌لینک قوی» بدون نام روش، کیفیت و ارتباط موضوعی ارزش قراردادی کمی دارند. لینک‌سازی انبوه ارزان ممکن است گزارش را پر کند ولی برای کسب‌وکار ارزش نسازد.
۹. فرایند تأیید و زمان پاسخ
بسیاری از پروژه‌ها نه به دلیل ضعف استراتژی، بلکه به دلیل معطل ماندن تأییدها شکست می‌خورند. یک جریان ساده تعیین کنید:
- مجری brief یا تغییر فنی را ارسال می‌کند.
- کارفرما در مهلت مشخص نظر می‌دهد.
- تعداد دور اصلاح مشخص است.
- پس از تأیید، مسئول انتشار یا اجرا اقدام می‌کند.
- لینک یا شواهد اجرا در ابزار مدیریت کار ثبت می‌شود.
اگر پاسخ کارفرما دیر شود، جدول زمانی نتیجه نیز جابه‌جا می‌شود. قرارداد باید این وابستگی را شفاف کند.
۱۰. گزارش‌دهی و جلسه ماهانه
گزارش باید قابل بازسازی باشد. حداقل شامل این موارد باشد:
- کارهای انجام‌شده با URL یا ticket
- تغییر کلیک و impression به تفکیک صفحه و query
- وضعیت صفحات هدف
- تبدیل‌های ارگانیک
- مشکلات باز و مسئول هرکدام
- کارهای برنامه‌ریزی‌شده ماه بعد
- توضیح نوسان‌های مهم
ارسال نمودار بدون تحلیل کافی نیست. گزارش باید بگوید چه اتفاقی افتاده، چرا اهمیت دارد و اقدام بعدی چیست. در مطلب گزارش سئو حرفه‌ای باید چه شاخص‌هایی داشته باشد؟ ساختار پیشنهادی را کامل‌تر بررسی کرده‌ایم.
۱۱. تضمین، محدودیت و ریسک
هیچ مجری کنترل الگوریتم، فعالیت رقبا یا تصمیم نهایی موتور جستجو را ندارد. بنابراین ضمانت جایگاه دقیق در تاریخ دقیق، مبنای قابل اتکایی نیست. تعهدهای منطقی شامل اجرای کارهای توافق‌شده، رعایت روش‌های اعلام‌شده، گزارش شفاف، حفظ محرمانگی و اطلاع‌رسانی ریسک‌ها هستند.
قرارداد باید توضیح دهد نتایج تحت تأثیر چه عواملی خارج از کنترل مجری قرار می‌گیرند: قطعی سرور، تغییرات بدون هماهنگی، تأخیر توسعه، حذف محتوا، تغییر محصولات و به‌روزرسانی‌های موتور جستجو. این بند نباید راه فرار از مسئولیت باشد؛ باید مرز کنترل را روشن کند.
برای شناخت وعده‌های پرریسک، راهنمای سئو تضمینی؛ چه چیزی واقعاً قابل تضمین است؟ را نیز بخوانید.
۱۲. محرمانگی و حفاظت از داده
مجری ممکن است به داده فروش، مشتری، پنل مدیریت و استراتژی تجاری دسترسی داشته باشد. قرارداد باید استفاده، نگهداری و افشای این اطلاعات را محدود کند. انتشار نام و آمار پروژه به‌عنوان نمونه کار نیز باید با اجازه کتبی انجام شود.
دسترسی‌ها بهتر است شخصی، قابل لغو و با احراز هویت دومرحله‌ای باشند. اشتراک‌گذاری یک رمز اصلی میان چند نفر روش مناسبی نیست.
۱۳. مالکیت محتوا، فایل‌ها و حساب‌ها
پس از پرداخت، باید معلوم باشد مالک متن، تصویر، brief، فایل تحقیق، داشبورد و داده‌های تولیدشده چه کسی است. فایل‌ها فقط در حساب شخصی مجری نگهداری نشوند. کارفرما باید نسخه‌ای از موارد زیر داشته باشد:
- نقشه کلمه
- تقویم و briefها
- متن و تصاویر نهایی
- گزارش audit و ticketها
- فهرست لینک‌ها و رسانه‌های خریداری‌شده
- گزارش‌های ماهانه
اگر مجری از ابزار دارای مجوز شخصی استفاده می‌کند، الزام تحویل اشتراک منطقی نیست؛ اما خروجی پروژه باید قابل دریافت باشد.
۱۴. مبلغ، پرداخت و هزینه‌های جانبی
مبلغ ماهانه، زمان پرداخت، مالیات و شرایط تغییر هزینه را صریح بنویسید. هزینه‌های احتمالی جدا را فهرست کنید: توسعه، رسانه، ابزار، ترجمه، عکاسی، طراحی یا تولید ویدیو.
مدل قیمت‌گذاری می‌تواند ماهانه، پروژه‌ای یا ترکیبی باشد. پرداخت براساس «هر کلمه» ممکن است تصویر ناقصی ایجاد کند، زیرا یک صفحه می‌تواند برای ده‌ها query رتبه بگیرد و یک مشکل قالب صدها URL را تحت تأثیر قرار دهد.
۱۵. مدت، تمدید و فسخ
تاریخ شروع، دوره اولیه و شیوه تمدید باید مشخص باشد. برای فسخ، مهلت اطلاع، تسویه، تحویل دارایی و حذف دسترسی‌ها را تعیین کنید. قرارداد نباید کارفرما را با دامنه، محتوا یا حساب‌هایی که در اختیار مجری مانده گروگان بگیرد.
گزارش پایان همکاری بهتر است شامل وضعیت فعلی، کارهای باز، پیشنهادهای ادامه و فهرست کامل دسترسی‌ها باشد.
چک‌لیست کوتاه پیش از امضا
پیش از امضا مطمئن شوید پاسخ این پرسش‌ها روشن است:
- دقیقاً چه صفحات و خدماتی در محدوده هستند؟
- چه چیزی هر ماه تحویل می‌گیرم؟
- چه کسی تغییرات فنی را اجرا می‌کند؟
- محتوای نهایی متعلق به چه کسی است؟
- روش لینک‌سازی چیست و هزینه رسانه چگونه حساب می‌شود؟
- داده‌ها از کدام ابزار گزارش می‌شوند؟
- موفقیت با چه شاخصی سنجیده می‌شود؟
- چه کسی و در چه مدتی تأیید می‌دهد؟
- اگر همکاری تمام شود چه فایل‌ها و دسترسی‌هایی تحویل می‌گیرم؟
- چه چیزی صریحاً خارج از قرارداد است؟
جمع‌بندی
قرارداد سئو برای حذف عدم قطعیت نتایج نیست؛ برای حذف ابهام همکاری است. یک قرارداد سالم مشخص می‌کند چه کاری، روی کدام بخش، توسط چه کسی، در چه زمانی و با چه روش سنجشی انجام می‌شود. هرچه پیشنهاد فروش پرزرق‌وبرق‌تر و متن قرارداد مبهم‌تر باشد، ریسک اختلاف بیشتر است.
برای مقایسه هزینه و دامنه خدمات، صفحه قیمت و تعرفه سئو را ببینید. اگر پیشنهاد یک شرکت را در اختیار دارید، آن را بندبه‌بند با این چک‌لیست تطبیق دهید و درباره موارد نامشخص پیش از امضا سؤال کنید.
پرسش‌های متداول
آیا قرارداد سئو باید رتبه یک را تضمین کند؟
خیر. تعهد بهتر، اجرای تحویل‌دادنی‌های روشن و گزارش شفاف است. نتیجه رتبه‌بندی به عوامل متعددی خارج از کنترل مستقیم مجری وابسته است.
حداقل مدت قرارداد سئو چقدر است؟
عدد ثابتی وجود ندارد. دوره باید با نقطه شروع، رقابت و دامنه اجرا متناسب باشد. دوره سه‌ماهه می‌تواند جهت اولیه را نشان دهد، اما عبارت‌های رقابتی معمولاً به زمان بیشتری نیاز دارند.
آیا هزینه رپورتاژ باید داخل قرارداد باشد؟
می‌تواند داخل یا جدا باشد، اما باید شفاف باشد. نام رسانه، هزینه انتشار، مالکیت حساب و شرایط حذف لینک باید مشخص شوند.
در پایان همکاری چه چیزهایی باید تحویل بگیریم؟
فایل تحقیق، محتوا و تصاویر پرداخت‌شده، گزارش‌ها، فهرست لینک‌ها، وضعیت کارهای باز و کنترل کامل حساب‌های متعلق به کسب‌وکار.
آیا نمونه قرارداد آماده برای همه کسب‌وکارها مناسب است؟
نمونه می‌تواند نقطه شروع باشد، اما دامنه سایت فروشگاهی، محلی یا بین‌المللی متفاوت است. متن نهایی باید با پروژه واقعی و نظر مشاور حقوقی سازگار شود.